หากขับรถเลาะเลียบมาถึงอุทัยธานี จังหวัดเล็ก ๆ ที่แอบซ่อนตัวเองอยู่ เหมือนเช่นเมืองลับแล หากไม่ตั้งใจมา จะไม่มีทางมาถึงแน่นอน จากตัวเมืองวิ่งรถมาทิศทางเดียวกับตะวันตกดิน เราจะพบเจอกับอำเภอบ้านไร่ ซึ่งเป็นอำเภอใหญ่ที่สุดของจังหวัดอุทัยธานี เพราะอยู่ติดกับผืนป่ามรดกโลกห้วยขาแข้ง จึงนับรวมผืนป่าสำคัญแห่งนี้ไปด้วย

ที่นี่มีความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ ที่ยังดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันเป็นเครือญาติอย่างเกื้อกูล ไม่ว่าจะเป็น ลาวครั่ง ลาวเวียง ขมุ กะเหรี่ยง แต่ถ้าจะนับจำนวนว่ามีกลุ่มชาติพันธุ์ใดมากที่สุด คงเป็นพี่น้อง “ลาว” แน่นอน

ในอดีตที่นี่คือผืนป่าที่ยังไม่มีผู้ใดมาอาศัย แต่ในช่วงสมัยสงครามกบฏเจ้าอนุวงศ์ สมัยรัชกาลที่ 3 ของกรุงรัตนโกสินทร์ พี่น้องลาวแพ้สงครามตกเป็นเชลยศึก จึงถูกอพยพกวาดต้อนมา ส่วนหนึ่งเดินทางมาตั้งทัพที่อำเภอบ้านไร่ เมื่อสิ้นสุดสงคราม พี่น้องลาวก็ไม่ขอกลับเมืองเดิม เพราะมองเห็นการอยู่รอด จากความอุดมสมบูรณ์ที่มีอยู่ในแผ่นดินแห่งนี้มากมายเหลือคณานับ ทั้งด้านทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม พืชพันธุ์ธัญญาหาร ไม่มีขาด หาอยู่หากินพึ่งพาป่ารอบบ้าน ให้ครอบครัวอิ่มกันทุกคืนวัน อยู่แล้วมีความสุข ก็ตั้งรกรากกันมายาวนานจวบจนปัจจุบัน

การตั้งถิ่นที่ชีวิตของพี่น้องลาวที่ข้ามน้ำโขง ข้ามแดนมาอยู่ที่บ้านไร่ ไม่ได้มาอยู่แต่ตัว แต่ยังคงพกพาวิถีลาวดั้งเดิม ประเพณีเก่าแก่ ติดเนื้อติดตัวกันมา พากันเก็บรักษา สืบสานวัฒนธรรมความเป็น “คนลาว” ที่มีกันมานาน มาไว้ที่บ้านไร่ด้วยเช่นกัน แม้เวลาผ่านมานับหลายร้อยปี แต่ยังมีสิ่งที่มองเห็นได้ไม่เลือนราง  นั่นคือ ประเพณีเลี้ยงปิดบ้าน ที่ยังคงมีทุกหมู่บ้านในอำเภอบ้านไร่ ที่พี่น้องลาว เก็บรักษาสานต่อกันมาจนถึงทุกวันนี้ 

เมื่อถึงช่วงเวลาขึ้น 15 ค่ำ จนถึงแรม 1 ค่ำเดือนหกของทุกปี คนลาวบ้านไร่ทุกหมู่บ้านจะต้องทำพิธีปิดบ้าน แต่ไม่ได้ทำพร้อมกันทุกบ้าน จะไล่เรียงกันเลี้ยงปิดบ้าน ตามความพร้อมของผู้ทำพิธีกรรมจะกำหนดวันของหมู่บ้านนั้น ๆ มีหลายหมู่บ้านที่เหลือเพียงกลิ่นอายของการเลี้ยงปิดบ้าน พิธีกรรมดั้งเดิมจะค่อย ๆ เลือนไปตามผู้คนในชุมชนว่ามีวิถีเปลี่ยนไปกับสังคมใหม่มากน้อยเพียงใด  จะมีเพียงหมู่บ้านเดียวเท่านั้นที่ยังคงรักษารากเดิมไว้ได้อย่างน่าชื่นชมและยังคงความงดงามไว้ให้ลูกหลานได้เรียนรู้สืบสานต่อได้ จนถึงทุกวันนี้ หมู่บ้านที่ว่าคือ บ้านสะนำ